Jedną z najbardziej wstydliwych chorób cywilizacyjnych są hemoroidy, nazywane inaczej żylakami odbytu. Samo usuwanie hemoroidów do niedawna było jeszcze tematem tabu. Coraz częściej jednak można spotkać się z potrzebą mówienia o tym, że usuwanie hemoroidów to nie tylko zabieg poprawiający jakość życia, ale po prostu konieczny.

Usuwanie hemoroidów: dlaczego, kiedy i jak?

Hemoroidy, czyli guzki krwawnicze, można podzielić na te występujące wewnątrz i na zewnątrz odbytu. W zależności od umiejscowienia, stosowane są różne metody usuwania hemoroidów. Jako że żylaki odbytu najczęściej są dolegliwością spotykającą osoby w średnim wieku, pracujące w pozycji siedzącej, warto, aby narażone na przypadłość osoby miały tego świadomość. Należy urozmaicać swoją dietę o produkty bogate w błonnik, a także pamiętać o zachowaniu odpowiedniej higieny. Wiele osób, u których zdążyły się pojawić guzki krwawnicze, ignoruje problem lub stara się leczyć hemoroidy domowymi sposobami. Nie jest to odpowiedzialne zachowanie, jako że każdą przypadłość o objawach podobnych do hemoroidów należy skonsultować z lekarzem proktologiem. To właśnie on zadecyduje, czy usuwanie hemoroidów jest konieczne. Najczęściej usuwanie hemoroidów to zabieg, na który trzeba się zdecydować w przypadku zaawansowanej choroby, a także w momencie, kiedy inne metody, takie jak na przykład farmakoterapia, nie dają oczekiwanych rezultatów. Obecnie medycyna jest na tyle zaawansowana, że usuwanie hemoroidów nie musi oznaczać konieczności poddania się typowej operacji, po której musi nastąpić pobyt w szpitalu. W zależności od rodzaju guzków i ich umiejscowienia, proktolog podejmuje decyzję, czy usuwanie hemoroidów musi nastąpić jak najszybciej czy warto podjąć najpierw leczenie ambulatoryjne.

Ambulatoryjne usuwanie hemoroidów

Popularną metodą, od której jednak często się już odchodzi, jest krioterapia. W tej metodzie usuwanie hemoroidów polega na ich zamrażaniu za pomocą oparów ciekłego azotu albo podtlenku azotu. Jest to zabieg ambulatoryjny, podczas którego następuje usuwanie hemoroidów za pomocą odcięcia do nich dopływu krwi. Takie usuwanie hemoroidów odbywa się bez znieczulenia, jako że jest to zabieg mało inwazyjny, a także dość szybki. Podczas jednego zabiegu najczęściej zamraża się od jednego do dwóch guzków. Usuwanie hemoroidów za pomocą krioterapii stosuje się w momencie, kiedy nie można zastosować bezoperacyjnej metody Barrena – obecnie najpopularniejszej, najmniej inwazyjnej i dającej najlepsze efekty. Zamrażanie guzków krwawniczych i w ten sposób usuwanie hemoroidów stosuje się także w momencie, kiedy następują powikłania, jak na przykład częste krwawienie z guzków, a także nawrot choroby po operacji.

Bezoperacyjne usuwanie hemoroidów

Pacjenci często unikają tematu hemoroidów i nie podejmują decyzji o wizycie u proktologa, gdyż obawiają się, że jedyną odpowiedzią jest operacja chirurgiczna, a także dłuższy pobyt w szpitalu. Obecna medycyna jednak znalazła rozwiązanie na bezinwazyjne usuwanie hemoroidów. Tak jak wycinanie guzków krwawniczych, mimo że wydawało się pewną metodą, czasami jednak nie było skuteczne i mogło wywoływać nawroty, tak usuwanie hemoroidów metodą Barrena jest nie tylko bardzo mało inwazyjne, ale też daje stuprocentowe efekty u niemal wszystkich pacjentów. Ta metoda usuwania hemoroidów jest skierowana do pacjentów z zaawansowanymi zmianami choroby, czyli guzkami krwawniczymi drugiego i trzeciego stopnia. Metoda Barrena polega na założeniu podwiązek gumowych na hemoroidy, które po kilku dniach samoistnie odpadają z powodu braku dopływu krwi. To sposób na bardzo szybkie i skuteczne usuwanie hemoroidów. Nie jest także wymagany pobyt w szpitalu, a sam zabieg jest dość krótki. Oczywiście należy pozostawać pod kontrolą lekarza proktologa, a także konsultować z nim zmiany skórne i ewentualne bóle.

Jak rozpoznać hemoroidy?

W jaki sposób poznać, że dokuczają nam powiększone guzki krwawnicze? Na jaki etapie rozwoju choroby usuwanie hemoroidów jest zalecane?

Często pierwszym objawem choroby jest świąd odbytu oraz jego okolic. Swędzeniu może towarzyszyć uczucie wilgoci w okolicy anusa - to efekt sączenia się wydzieliny. Osoby odczuwające tego rodzaju dyskomfort w wielu przypadkach drapią okolice odbytu, co prowadzi do podrażnienia śluzówki oraz skóry. Innym charakterystycznym objawem hemoroidów jest uczucie niepełnego wypróżnienia. Chory po defekacji ma wrażenie, że wydalanie nie jest jeszcze zakończone, co skłania do silnego parcia i niestety powiększenia hemoroidów (w wyniku utrudnienia odpływu żylnego przy zwiększonym nacisku tłoczni brzusznej). Z czasem mogą pojawić się również niewielkie krwawienia. W przypadku hemoroidów krew ma jasny odcień i widoczna jest na papierze toaletowym w postaci niewielkich kropek lub pasków. Na wczesnym etapie rozwoju choroby zabiegowe usuwanie hemoroidów nie jest konieczne.

Nieleczone żylaki odbytu rozwijają się i z czasem dochodzi do wypadania guzka, który jest wyczuwalny w okolicy odbytu po wypróżnieniu. Dalszy postęp choroby prowadzi do stałej obecności hemoroidów na zewnątrz anusa.

Hemoroidy zewnętrzne i wewnętrzne

Żylaki odbytu dzieli się na wewnętrzne i zewnętrzne. Usuwanie hemoroidów jest wykonywane u pacjentów zmagających się z zewnętrznymi żylakami odbytu, a czasem także u osób z hemoroidami wewnętrznymi II stopnia. Do określenia poziomu rozwoju choroby stosowana jest skala Parksa:

Dwa pierwsze stopnie skali Parksa opisują hemoroidy wewnętrzne. Natomiast żylaki odbytu w III i IV stadium rozwoju nazywane są hemoroidami zewnętrznymi.

Dlaczego konsultacja ze specjalistą jest tak ważna?

Z proktologiem najlepiej skonsultować się od razu po zauważeniu pierwszych objawów choroby hemoroidalnej. Na wczesnym etapie rozwoju żylaków odbytu problem daje się zlikwidować za pomocą farmakoterapii, a także odpowiedniej diety i zmian stylu życia. Im wcześniej chory podejmuje leczenie, tym większa szansa na to, że usuwanie hemoroidów nie będzie w przyszłości konieczne.

Drugi ważny powodów, dla którego konsultacja proktologiczna jest zalecana, to konieczność wykluczenia innych schorzeń. W większości przypadków opisane wyżej objawy świadczą o hemoroidach, ale podobne dolegliwości mogą towarzyszyć innym chorobom, w tym tak groźnym, jak nowotwór jelita grubego. Specjalistyczna diagnoza pozwoli na wykluczenie innych źródeł objawów oraz umożliwi wskazanie odpowiednich metod leczenia.

Szacuje się, że na hemoroidy cierpi nawet co drugi Polak po pięćdziesiątce. Choroba ta coraz częściej pojawia się także u młodych ludzi, którzy prowadzą siedzący tryb życia i odżywiają się pokarmami ubogimi w błonnik. Żylaki odbytu w początkowej fazie powodują głównie dyskomfort związany z silnym swędzeniem okolic odbytu, jednak, gdy są nieleczone, z czasem zaczynają wypadać. W zaawansowanym stadium guzki są stale obecne na zewnątrz odbytu, utrudniając czynności higieniczne i wydalanie. Przyczyniają się także do powstawania stanów zapalnych. W takich przypadkach specjalista może zalecić, by hemoroidy były usunięte metodami operacyjnymi lub bezoperacyjnymi.

W jaki sposób hemoroidy są usuwane?

Najczęściej stosowaną techniką bezoperacyjną jest zabieg Barrona. Pacjenci oraz lekarze cenią tę technikę za to, że jest mało inwazyjna i bezbolesna, a jednocześnie pozwala na trwałe usunięcie powiększonych guzków. Likwidowanie hemoroidów metodą Barrona polega na zakładaniu na guzki gumowych podwiązek, które odcinają dopływ krwi, powodując obumieranie i samoistne odpadanie hemoroidów po kilku dniach. Zabieg taki nie trwa długo, a jego skuteczność jest niemal stuprocentowa. Pacjent nie musi też pozostawać w szpitalu. Wystarczy późniejsza wizyta kontrolna u lekarza proktologa.

W najbardziej zaawansowanych przypadkach lub przy współistnieniu innych chorób odbytu, konieczne może być operacyjne wycięcie hemoroidów metodą klasyczną z jednodniowym pobytem w szpitalu.

Kiedy należy skontaktować się ze specjalistą?

Operacyjne likwidowanie żylaków odbytu jest wykonywane przy hemoroidach zewnętrznych, natomiast techniki bezoperacyjne stosowane są przy hemoroidach wewnętrznych II stopnia oraz czasem przy hemoroidach III stopnia. Wcześnie wykryta choroba daje się zaleczyć metodami farmakologicznymi w połączeniu ze zmianą niezdrowych nawyków. To jeden z powodów, dla których warto skontaktować się z proktologiem od razu po zauważeniu pierwszych objawów. Wprowadzenie odpowiednich metod leczenia umożliwi zażegnanie problemu nim hemoroidy rozwiną się i konieczny będzie zabieg.

Zachęcamy do umówienia się na wizytę osoby odczuwające swędzenie lub bóle odbytu. Konsultacji wymagają również niewielkie krwawienia lub sączenie się wydzieliny. Profesjonalna diagnoza wykaże, czy pacjent cierpi na hemoroidy i pozwoli wykluczyć inne, groźniejsze choroby.